MEDITACIONES DE MARCO AURELIO

 

Este curso atrevémonos cun clásico que está de moda: Meditacións de Marco Aurelio.

A verdade é que é unha obra para ler a ratos, por onde se abra. Decidimos ler os 5 primeiros libros e houbo quen gozou deste novo tipo de lectura, quen pensou que non aporta nada que non saibamos pero si que volvemos pasalo ben comentándoo na nosa reunión. Si que presenta conceptos moi utilizados hoxe a min recordoume o tema de economía que fala das habilidades persoais e sociais dun emprendedor.

Sobre Marco Aurelio: 

(Marcus Annius Verus; Roma, 121 - Viena, 181) Emperador e filósofo romano. Pertencente a unha gens española de Roma, xa de neno chamou a atención do emperador Adriano, quen quedou admirado pola súa inxenua franqueza e a súa intelixencia, e ordenou a Antonino Pío que o adoptase (138), quedándolle destinado o imperio.

Estudou retórica grega e latina con Herodes Ático e Marco Cornelio Frontón, o cal desde entón habería de ser o seu amigo e conselleiro espiritual. Seducido polo estoicismo, vestiu moi pronto o manto de filósofo (133). Nomeado césar en 139 e cónsul en 140 e 145, este último ano casou coa súa prima Faustina a Nova, filla de Antonino Pío.

Cando Marco Aurelio foi nomeado emperador, abriuse un período enormemente conflitivo para o imperio, que se viu sacudido polos ataques dos bárbaros, revoltas populares e varias epidemias. Á serie ininterrompida de guerras e calamidades que tivo que soportar, o emperador opuxo a súa serenidade e a súa forza moral.

De feito, os cristiáns nunca o incluíron na súa lista de perseguidores.

Como emperador, a pesar do seu temperamento pacífico e a súa preocupación pola economía, viuse obrigado a concertar empréstitos forzosos e a desprenderse de parte do patrimonio imperial ante a urxente necesidade de constituír un exército de escravos, gladiadores, estranxeiros e fuxitivos co que facer fronte á presión dos bárbaros; 

Tras a paz xeral de 175 e a ocupación dunha franxa de seguridade ao norte do Danubio, admitiu no imperio, por primeira vez, a bárbaros como colonos e soldados. Quebrantada a paz polos bárbaros no 177, Marco Aurelio emprendeu unha nova campaña, no curso da cal sucumbiu á peste que desde o 166 arrasaba o imperio.

Esta é a reseña que presenta a web da Casa do Libro: 

As anotacións autobiográficas, as reflexións e sentenzas que Marco Aurelio foi escribindo para si mesmo, durante os seus últimos anos de vida, compoñen un texto singular na literatura antiga.

Ningún outro gran personaxe do mundo antigo legounos un testemuño privado tan sincero, tan fondo e tan patéticamente filosófico. Marco Aurelio tivo que vestir a púrpura e a coraza do guerreiro a cargo dun inmenso e ameazado imperio. Sen ilusionarse cunha República como a de Platón, intentou portarse sempre como un filósofo estoico e un digno romano. E conseguiuno.

Este estraño diario recolle os seus pensamentos nas noites de vixilia, as súas vacilacións, os seus recordos agradecidos, os consellos repetidos a si mesmo, as súas máximas e a súa desesperanza. Con todo iso, conseguiu unha das obras máis perfectas sobre o que debe ser un bo goberno.

Tamén atopei un artigo crítico coa moda actual do ascetismo que non utiliza as meditacións de Marco Aurelio como o propio Marco Aurelia querería:

Tanto neo-estoicismo no puede ser bueno. Eldiario.es

LA GOTA DE SANGRE

 Da edición da Editorial Siruela

Emilia Pardo Bazán adiantouse a todas as grandes damas do noir e foi pioneira no noso país no cultivo da literatura detectivesca: antes da publicación da gota de sangue en 1911, non había en España referente algún dun xénero que xa triunfaba noutras latitudes.

Como certeramente sinala Alicia Giménez Bartlett no prólogo a esta edición: «Sen dúbida o trazo principal deste texto é a orixinalidade. Atopámonos fronte a unha dona Emilia que subverte todos e cada un dos estereotipos do xénero.  O detective ocasional é ao tempo un sospeitoso para os axentes da lei: policías e xuíces. Pero non só iso: suplanta á policía, dálles ordes, escamotéalles información e é el quen impón o ritmo e as pausas das pescudas. Finalmente, sen despeitearse demasiado, toma as rendas da investigación, participa nela activamente e, ás agachadas dos axentes da orde, resolve o crime. Xustamente na resolución do crime é cando a autora executa a pirueta máis rechamante. Resolución do caso implica detención do culpable? Non penso destriparles o desenlace. Só lles direi que, tal e como é prescritivo, todo cortello e, ao seu modo, a xustiza resplandece».

Reseña do Instituto Cervantes: Publicada en 1911, "A gota de sangue" é unha clara manifestación do permanente interese de Emilia Pardo Bazán polas novas tendencias literarias de cada momento, dentro e fóra das nosas fronteiras. Esta incursión na novela policiaca, á que dedicou interesantes comentarios nas súas colaboracións xornalísticas, supón por parte de dona Emilia un novo experimento na súa creación literaria e unha novidade en España, onde o seu escaso cultivo contrastaba co éxito do xénero no estranxeiro

LA MADRE DE FRANKENSTEIN

 

Enlace a entrevista a Almudena Grandes sobre La madre de Frankenstein en RNE:

Entrevista Almudena Grandes

Para los que prefieren leer: Enlace a entrevista en El Confidencial.

Entrevista Almudena Grandes en El confidencial

Este curso lemos outro dos "Episodios de una guerra interminable": La madre de Frankesnstein de Almudena Grandes. Unha novela especial para nós porque un dos personaxes é unha muller ferrolá tristemente célebre: Aurora Rodríguez Carballeira, a nai e asesina de Hildegar Rodríguez Carballeira. Non é a protagonista e é presentada con moita humanidade por parte de Almudena Grandes.

Penso que é un dos libros lidos neste curso do que máis gozamos e que nos deu moita conversación e que aportou moitos temas sobre os que discutir e reflexionar. 

Ademais de tratar da guerra civil e da dictadura españolas dende unha perspectiva histórica pero tratando as emocións, na miña opinión, con maestría como en todos os seus episodios, Almudena Grandes presenta novos temas.

Aprendemos como era o trato coas enfermidades mentais nos anos 50  do século pasado, das diferencias dos manicomios masculinos e femininos, e entre as alas das mulleres pobres e das mulleres ricas.

É un libro que ademais de contarnos de enfermas mentais con dolencias concretas, de como foi o comezo do uso de medicinas para tratar a esquizofrenia, dos atrancos que se producen nun país que non aprecia a ciencia, fala de como pode afectar á saúde mental unha traxedia, dos distintos xeitos de afrontar o dó...

Pasámolo moi ben léndoo, aprendemos historia de España, historia da psiquiatría. Sorprendeunos a maestría de Almudena Grandes para falar de sentimientos, e a pesar de presentar unha época tan escura, con tanta tristeza mostra que sempre queda lugar para seres que aportan luz y que disfrutan do bo que ofrece a vida incluso nos peores momentos dun país.

SOBRE LA TIRANÍA

 

Nesta ocasión lemos non ficción:  Sobre a Tiranía de Timothy Snyder, subtitulado Vinte leccións que aprender do século XX. Aprendemos que as estratexias que observamos nos tiranos que gobernan no mundo actual son as mesmas que utilizaron os tiranos do século XX, o libro fainos ver en vinte leccións como podemos loitar contra a tiranía. 

Aquí poño este enlace a unha entrevista al autor sobre este libro:

 Entrevista a Timothy Snyder

O seguinte texto é parte do prólogo.

A historia non se repite, pero si alecciona.

Tanto o nazismo como o comunismo foron reaccións á globalización: ás desigualdades reais ou imaxinadas que creaba, e á aparente impotencia das democracias para afrontalas. Eran movementos nos que un líder ou un partido dicían dar voz ao pobo, prometían protexelo das ameazas globais existentes e rexeitaban a razón en favor do mito. A historia europea móstranos que as sociedades poden crebarse, as democracias poden caer, a ética pode virse abaixo e a xente corrente pode atoparse en situacións inimaxinables. Hoxe en día resultaríanos moi útil comprender por que.

A historia pode familiarizar e pode servir de advertencia. Non somos máis sabios que os europeos que viron como a democracia se rendía ante o autoritarismo durante o século xx. Pero cando a orde política parece ameazada, a nosa vantaxe é que podemos aprender da súa experiencia para impedir o avance da tiranía. Agora é un bo momento para facelo.

Este libro presenta vinte leccións que aprender do século xx, adaptadas ás circunstancias de hoxe. 

Sobre o autor:

É titular da cátedra Housum de Historia na Universidade de Yale e é membro permanente do Instituto de Ciencias Humanas de Viena. Doutorouse en Oxford e foi investigador nas universidades de París, Viena, Varsovia e Harvard.

Os seus libros anteriores recibiron salientables premios. É autor de Terras de sangue. Europa entre Hitler e Stalin (Galaxia Gutenberg, 2011), traducido a trece idiomas, que recibiu doce premios, entre eles o Premio Hannah Arendt de Pensamento Político, o Premio Leipzig para a Comprensión Europea e o Premio Emerson de Humanidades da Academia Americana das Artes e as Letras. Axudou a Tony Judt a escribir unha historia temática das ideas políticas e dos intelectuais en política, Pensar o século xx (2012). Os seus artigos académicos apareceron en revistas como Past and Present e Journal of Cold War Studies; tamén escribiu en The New York Review of Books, Foreign Affairs, The Times Literary Supplement, The Nation e The New Republic así como en The New York Times, The International Herald Tribune, The Wall Street Journal, noutros xornais.

É membro do Comité de Conciencia do Memorial do Holocausto dos Estados Unidos e do Consello Asesor do Instituto Yivo de Investigacións Xudías. Os seus libros O príncipe vermello. As vidas secretas dun archiduque de Habsburgo (2014), Terra negra. O Holocausto como historia e como advertencia (2015); Sobre a tiranía (2017) e O camiño cara á non liberdade (2018)  foron publicados por Galaxia Gutenberg en España.